Lengadocian
Gascon
Lemosin
Vivaro-Aupenc
Sonat "roman" puèi "provençal" o "lemosin", l'occitan es lo nom que s'impausèt pauc a pauc per designar l'ensemble dels parlars de lenga d'òc. L'occitan es de la familha de las lengas romanicas e recampa sièis grands dialèctes que son: l'auvernhat, lo gascon, lo lemosin, lo lengadocian, lo provençal e lo vivaroaupenc.
Occitània es lo nom que se baila per l'ensemble dels paises de lenga d'òc. S'alandan sus mai o mens un tèrç de França, al sud. La lenga occitana pertoca trenta dos departaments e uèich regions administrativas de la França metropolitana. Es lenga co-oficiala en Val d'Aran en Catalonha d'Espanha e benefícia, dins las valladas occitanas del Pèmont en Itàlia d'un estatut protector.
L'occitan vivaro-aupenc se parla tanben en Itàlia del sud, dins la localitat de La Gàrdia en país calabrés, dins la província de Cosenza.
Quatorze milions d'estatjants vivon sus aqueles territòris.
 |
Chifras claus |
 |
L'occitan encontra d'uèi l'interès d'un public jove que cèrca a se documentar a prepaus d'aquela lenga-cultura qu'a subreviscut a totes los auvaris de l'Istòria. |
|
La produccion editoriala en lenga occitana s'estabiliza a l'entorn de 150 títols l'an. An recensat mai d'un milierat de corses setmanièrs d'occitan pels adults. D'estagis en nombe, de collòquis e de conferéncias complètan aquela ofèrta. |
|
Las escòles Calandretas que practican l'immersion precòça en occitan, escòlian mai de 2500 calandrons dins 48 establiments dobèrts dins tot l'espaci occitan. Las classas publicas bilingüas, que prepausan l'occitan a mièg-temps a l'escòla primària, se son tanben desvolopadas, particularament dins l'Acadèmia de Tolosa. En segond gra, a costat dels dos collègis Calandreta (Montpelhièr-Grabèls e Pau), s'atròban de corses d'occitan dins d'unes establiments publics. |
|
Un setmanièr en occitan prepausa una analisi de l'actualitat. Mas en mai d'aquò, mai de 100 periodics son publicats regularament, çò que fa la pròva bèla de la vitalitat de la lenga. Los responsables an alestit un collectiu de Ràdios associativas occitanas, que forma una ret que va de Provence fins a Gasconha donant lo son occitan a Marselha, Montpelhièr, Tolosa e Pau. Un autre collectiu es a se formar per crear una television occitana. |
|
Fòrça còlas de musicians donan de concèrts "al país" e plan mai luènh de còps que i a. Lo teatre de la Rampe-TIO prepausa un empont occitan modèrne e jòga de per tot en Occitània. Sèt autras companhiás professionalas fan tanben viure lo teatre d'òc fàcia al public. A costat d'aquò, nombrosas son las companhiás d'amators que jògan de pèças d'un repertòri bèl escrich long de mila ans. |
| Per un agach aviat sus l'istòria de l’Occitan, clicatz sus l'icòna |  |
